مشخصات پژوهش

عنوان	تحلیل تأثیر موقعیت هسته سد و گرادیان هیدرولیکی و نیروی زیر فشار در سدهای خاکی
نوع پژوهش	مقاله چاپ شده
کلیدواژه‌ها	موقعیت هسته، گرادیان هیدرولیکی، فشار زیر، کنترل نشت، پایداری سد خاکی
چکیده	سدهای خاکی نقش حیاتی در مدیریت سیلاب، تأمین آب شرب، کشاورزی و تولید انرژی دارند. انتخاب موقعیت مناسب هسته نفوذناپذیر برای کنترل نشت، توزیع فشار و پایداری سازه حیاتی است. این پژوهش بر اساس داده های واقعی سد خاکی مورد مطالعه در آذربایجان شرقی، اثر موقعیت هسته بر گرادیان هیدرولیکی و نیروی زیر فشار را بررسی کرد. مدل سازی عددی با نرم افزار GeoStudio بخش (Seep/W) و روش اجزای محدود انجام شد. سه موقعیت هسته (مرکزی، متمایل به بالادست و پایین دست) با شرایط مرزی و مصالح یکسان مدل سازی شدند. نتایج نشان داد که هسته مرکزی گرادیان هیدرولیکی را 40 درصد کاهش داده و نشت را به 5/2 لیتر بر ثانیه در متر محدود کرد، که با توزیع یکنواخت فشار، پایداری بهینه ای فراهم نمود. هسته متمایل به بالادست گرادیان هیدرولیکی را 25 درصد افزایش داد و نیروی زیر فشار به 120 کیلوپاسکال رسید، که خطر ناپایداری را نشان می دهد. هسته متمایل به پایین دست نیروی زیر فشار را 35 درصد نسبت به حالت مرکزی افزایش داد (150 کیلوپاسکال)، که ریسک آسیب های ساختاری را بالا برد. این یافته ها اهمیت هسته مرکزی در کاهش نشت، گرادیان هیدرولیکی و نیروی زیر فشار را تأیید می کند. انتخاب نادرست موقعیت هسته، به ویژه در پایین دست، فشارهای داخلی و مخاطرات را افزایش می دهد. نتایج این مطالعه راهنمایی عملی برای طراحی بهینه سدهای خاکی و افزایش ایمنی و پایداری آن ها ارائه می دهد.
پژوهشگران	ابراهیم اسدی (نفر اول)، مهدی سلطانی ستوبادی (نفر دوم)، توحید امیدپور (نفر سوم)، حامد فرشباف آقاجانی (نفر چهارم)، حسین اذری قلعه کندی (نفر پنجم)