|
چکیده
|
هدف مطالعه حاضر تحلیل علم سنجی و مصورسازی پژوهشهای انجام شده در خصوص دریاچه ارومیه است که در پایگاه استنادی وب آو ساینس نمایه شده اند. روش پژوهش توصیفی و با رویکرد علم سنجی انجام شد. جامعه آماری پژوهش 924 مدرک بازیابی شده در وب آو ساینس بود. به منظور توصیف داده ها، از نرم افزار SPSS، شناسایی الگوی هم تالیفی از نرم افزار ISI.EXE و نرم افزار Text Statistic Analyzer و مصورسازی شبکه هم تالیفی و رخداد واژگان از نرم افزار VOSViewer استفاده شد. بر اساس نتایج آزمون همبستگی اسپیرمن رابطه مثبت و معنی داری (r=0.951, p,0.000) بین سال و تعداد مقالات وجود داشت. همچنین بر اساس نتایج آزمون اسپیرمن (r=-0.526, p,0.000) رابطه منفی و معنی دار بین سال نشر و تعداد استناد وجود داشت. اکثریت مقالات منتشرشده در راستای یک یا چند هدف توسعه پایدار بودند. ضریب همکاری بین نویسندگان 69/0 بود و فقط 78/3 درصد مقالات، بصورت انفرادی نوشته شده بودند؛ همچنین، مقالات با سه، چهار، پنج و دو نویسنده به ترتیب الگوی هم تالیفی رایج در مطالعات این حوزه بودند. دانشگاههای تهران، تبریز و ارومیه به ترتیب بیشترین مدارک را در این زمینه داشتند. تنها دانشگاه خارجی در بین 10 دانشگاه با بیشترین مدرک، دانشگاه فنی استانبول بود. دانشگاههای تبریز، تهران و ارومیه به ترتیب بیشترین استناد را دریافت کردند. از نظر تعداد مدارک و استناد دریافتی، "بختیار فیضی زاده" و "توماس بلاشکه" دو پژوهشگر هسته و پیشرو در این حوزه بودند؛ "وحید نورانی" نیز از نظر تعداد مدارک و "کاوه مدنی" از نظر تعداد استناد دریافتی پژوهشگران هسته بعدی بودند. پژوهشگران کشورهای ایالات متحده، آلمان و ترکیه نیز به ترتیب بیشترین مشارکت را در تالیف مقالات این حوزه داشتند. کلیدواژه های تغییرات آب و هوایی، سنجش از دور، یادگیری ماشین، خشکسالی و آب زیرزمینی از گرایشهای مطالعاتی جدید در این حوزه بودند. این پژوهش جزء اولین مطالعاتی است که با رویکرد علم سنجی به بررسی پژوهشهای بین المللی انجام شده درباره دریاچه ارومیه پرداخته است.
|