|
عنوان
|
بررسی نظریهٔ «وجود به مثابهٔ فعل» و رابطهٔ آن با «ماهیت» در فلسفهٔ توماس آکوئیناس
|
|
نوع پژوهش
|
مقاله چاپ شده
|
|
کلیدواژهها
|
وجود، ماهیت، ترکیب، تمایز، عروض، توماس آکوئیناس.
|
|
چکیده
|
در این مقاله، دیدگاه توماس با روش توصیفی ـ تحلیلی، دربارهٔ وجود و رابطهٔ آن با ماهیت که به صورت پراکنده در آثار پرشمارش آمده است، در سه ساحت ترکیب، تمایز و عروض بررسی می شود. در طول فلسفهٔ قرون وسطی، مناقشات فراوانی دربارۀ نحوۀ ارتباط وجود با ماهیت مطرح شده است. در فلسفۀ آکوئیناس، وجود اهمیت ویژه ای دارد. نزد وی وجود فعلیت تمام فعلیت ها و کمال تمام کمالات است؛ ازاین رو وی اصطلاح فعل وجودی را برای بیان جایگاه بنیادین وجود در نظام فلسفی خویش به کار برده است. بر این اساس، آکوئیناس تحت تأثیر اسلافی، چون ابن سینا معتقد است که همۀ مخلوقات کنار انواع ترکیب، از وجود و ماهیت نیز مرکب هستند و این ترکیب تنها امر ذهنی نیست، بلکه ترکیب از دو مؤلفه ای است که ذاتی ساختار مابعدالطبیعی موجود بالفعل است. آکوئیناس افزون بر ترکیب، برهان های پرشماری در اثبات تمایز مابعدالطبیعی وجود و ماهیت اقامه کرده است؛ اما در عین حال، عروض وجود بر ماهیت را رد کرده است. تمییز میان سه ساحت ترکیب، تمایز و عروض، و چگونگی پذیرش ترکیب، تمایز و رد عروض وجود بر ماهیت در فلسفۀ توماس آکوئیناس، مسئلۀ این مقاله است.
|
|
پژوهشگران
|
فاطمه کوه زارع (نفر اول)، سهراب حقیقت (نفر دوم)
|