مشخصات پژوهش

صفحه نخست /نقش خانواده در مقابله با ...
عنوان نقش خانواده در مقابله با تاثیر چالش های فرهنگ غربی بر تربیت فرزندان با تکیه بر داده های قرآنی و روائی
نوع پژوهش پایان نامه
کلیدواژه‌ها خانواده، تربیت اسلامی، فرهنگ غربی، چالش های فرهنگی، قرآن و روایات.
چکیده خانواده به عنوان بنیادی ترین نهاد اجتماعی، نقش اساسی در شکل گیری هویت دینی، اخلاقی و فرهنگی فرزندان ایفا می کند. در دوران معاصر، گسترش جهانی شدن فرهنگی، توسعه رسانه های نوین و نفوذ الگوهای فرهنگی غربی، چالش های تازه ای را در برابر نظام تربیتی خانواده های مسلمان پدید آورده است. بسیاری از مؤلفه های فرهنگ غربی، همچون فردگرایی افراطی، نسبی گرایی اخلاقی، مصرف گرایی هویتی و رسانه ای شدن سبک زندگی، می توانند بر الگوهای تربیتی خانواده تأثیر گذاشته و فرآیند انتقال ارزش های دینی و فرهنگی را با دشواری مواجه سازند. ازاین رو، بررسی نقش خانواده در مواجهه با این تحولات فرهنگی و ارائه راهکارهای مبتنی بر منابع اسلامی، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش خانواده در مقابله با تأثیرات فرهنگ غربی بر تربیت فرزندان، با تکیه بر داده های قرآنی و روایی انجام شده است. این تحقیق با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از روش کتابخانه ای، ابتدا به تبیین مفاهیم بنیادین پژوهش از جمله خانواده، تربیت و فرهنگ غربی پرداخته و سپس چالش های ساختاری و رفتاری پیشِ روی خانواده در جهان معاصر، از جمله فردگرایی افراطی، سکولاریزاسیون زیست خانوادگی، نسبی گرایی اخلاقی، مصرف گرایی، رسانه ای شدن زندگی خانوادگی، مرجعیت یابی شبکه های اجتماعی، تضعیف نقش های خانوادگی و جنسی شدن زودرس محیط اجتماعی را تحلیل می کند. در ادامه، با بهره گیری از آیات قرآن کریم و روایات معصومان (علیهم السلام)، مبانی و راهکارهای تربیتی اسلام در مواجهه با این چالش ها بررسی شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که تقویت بنیان های ایمانی، تحکیم روابط عاطفی در خانواده، الگوسازی عملی والدین بر اساس سیره نبوی و علوی، تقویت نظارت تربیتی والدین و ارتقای آگاهی فرهنگی فرزندان، از مهم ترین راهبردهای خانواده برای صیانت از هویت دینی و اخلاقی فرزندان در برابر تأثیرات فرهنگی بیگانه به شمار می آید. بر اساس نتایج این پژوهش، خانواده در پرتو آموزه های قرآن و سنت نه تنها نقش یک نهاد محافظ در برابر آسیب های فرهنگی را ایفا می کند، بلکه می تواند به عنوان کانون فعال تربیت اسلامی، زمینه شکل گیری هویتی پایدار و مبتنی بر ارزش های دینی را در نسل آینده فراهم سازد.
پژوهشگران ارزو علی زاده ینکی کند (دانشجو)، سجاد محمدفام (استاد راهنمای اول)، اکرم صالحی (استاد مشاور)