|
عنوان
|
وضعیت تمدن در آندلس براساس کتاب «نفح الطیب» نوشته ی مقری تلمسانی
|
|
نوع پژوهش
|
پایان نامه
|
|
کلیدواژهها
|
تمدن اسلامی، اندلس، نفح الطیب، مقری تلمسانی، تاریخ تمدن اسلامی، فرهنگ و علوم اسلامی، نهادها و مناصب اداری، انتقال دانش
|
|
چکیده
|
در طول هشت قرن حضور مسلمانان در اندلس، این سرزمین شاهد یکی از بارزترین و شکوفاترین ادوار تمدن اسلامی بود. تأکید دین اسلام بر علم آموزی و رواج دانش پژوهی باعث شکل گیری و گسترش علوم متنوع در میان مسلمانان شد. برخی از این علوم، از قرآن سرچشمه گرفته و برای فهم معارف دینی، استنباط احکام اسلامی و دفاع از عقاید و آموزه های شریعت به کار می رفتند. گروهی دیگر در مسیر درک فقه، کلام و ادیان گام برداشته و برخی همچون ابن عربی در مسیر تصوف و علم اشراق فعالیت داشتند (قرچانلو، 1382: 455).
علاقه مسلمانان به کسب علم و دانش باعث می شد که آن ها، حتی پیش از تکمیل مراحل مقدماتی، برای تکمیل معارف خود به شهرها و کشورهای دیگر سفر کنند و شاگردی دانشمندان برجسته را بپذیرند. هر یک از دانش آموختگان مسلمان در تالیفات خود، که گاه به شکل دایره المعارف ها بوده، در یک یا چند رشته تخصص داشته و در زمینه های نجوم، ریاضیات، پزشکی، داروسازی، تاریخ، جغرافیا، علم حدیث و تفسیر مهارت یافته اند. اغلب آنان به حدیث و قرائت قرآن توجه ویژه ای داشتند، در حالی که گروهی دیگر علاوه بر تعالیم دینی، در طب، فلسفه، نجوم، هیأت، گیاه شناسی و تاریخ نیز تالیفات فراوانی تولید کرده و موفقیت های شایانی در نشر و گسترش علم کسب کردند (بیضون، 1406: 70). عوامل متعددی در گسترش علوم و فرهنگ اسلامی در اندلس نقش داشتند؛ از جمله مذهب و روابط سیاسی، علاقه و حمایت حاکمان، نهضت ترجمه، رقابت علمی و فرهنگی قرطبه با بغداد و ایجاد کتابخانه ها و جمع آوری تالیفات دانشمندان. این جریان علم طلبی موجب شد که فرهنگ اسلامی اندلس، در برخی موارد حتی نسبت به حوزه های شرقی مانند بغداد و قاهره، پیشروتر عمل کند (ناصری طاهری، 1385: 118). دستاوردهای علمی و فرهنگی مسلمانان در اسپانیا، برای فرهنگ اروپا به ویژه پس از قرن سوم هجری اهمیت ویژه ای داشت. فرمانروایان اسلامی، اسپانیا را با اندیشه و علوم اسلامی آشنا کردند و پذیرش فرهنگ برتر اسلامی توسط مردم اندلس، باعث دگرگونی سریع زندگی اسپانیایی شد. شهرهایی چون قرطبه، طلیطله و غرناطه به مراکز مهمی تبدیل شدند که فرهنگ اسلامی از آنجا به فرانسه، آلمان و سایر سرزمین های اروپا منتقل شد (نعنی، 1986: 28).
|
|
پژوهشگران
|
ثائر صالح مهدی مهدی (دانشجو)، سید محسن سیدی (استاد راهنمای اول)، جواد قاضی شعرباف (استاد مشاور)
|