|
عنوان
|
سیاست اقتصادی و مالی در اندلس در دوران مرابطین و موحدین و تاثیر آن بر زندگی عمومی
|
|
نوع پژوهش
|
پایان نامه
|
|
کلیدواژهها
|
سیاست اقتصادی، سیاست مالی، اندلس، دوران مرابطین، دوران موحدین، زندگی عمومی
|
|
چکیده
|
تحولات سیاسی و نظامی اندلس در قرون پنجم و ششم هجری همواره در کانون توجه پژوهش های تاریخی قرار داشته است؛ با این حال، بررسی نقش سیاست های اقتصادی و مالی دولت های مرابطون و موحدون در شکل گیری این تحولات، به ویژه تأثیر آن ها بر زندگی عمومی و مناسبات دولت و جامعه، کمتر به صورت مستقل و نظام مند مورد مطالعه قرار گرفته است. در حالی که بسیاری از منابع تاریخی به جنگ ها، فتوحات و تحولات اعتقادی این دو دولت پرداخته اند، ابعاد اقتصادی و مالی حکومت داری آنان اغلب به صورت پراکنده و در حاشیه روایت های سیاسی باقی مانده است. اهمیت این پژوهش از آن جا ناشی می شود که سیاست های اقتصادی و مالی، در جوامع پیشامدرن اسلامی، نقشی اساسی در تأمین مشروعیت سیاسی، حفظ ثبات اجتماعی و تداوم قدرت دولت ها ایفا می کرد. چگونگی اخذ مالیات، میزان انطباق سیاست های مالی با شریعت، نحوه توزیع منابع و میزان فشار اقتصادی بر طبقات مختلف جامعه، از عواملی بود که مستقیماً بر رضایت یا نارضایتی عمومی تأثیر می گذاشت. در این چارچوب، مطالعه سیاست های اقتصادی مرابطون و موحدون می تواند نشان دهد که چگونه فاصله میان گفتمان دینی و عملکرد اقتصادی دولت، به تضعیف یا تقویت پایگاه اجتماعی آنان در اندلس انجامیده است.
از سوی دیگر، اندلس به عنوان منطقه ای با ساختار اقتصادی پیشرفته، شهرنشینی گسترده و پیوندهای تجاری فعال در حوزه مدیترانه، محیطی متفاوت از مغرب برای اجرای سیاست های اقتصادی مرابطون و موحدون فراهم می کرد. بررسی میزان سازگاری یا ناسازگاری این سیاست ها با شرایط اقتصادی اندلس، به درک بهتر علل موفقیت نسبی یا ناکامی این دو دولت در اداره این سرزمین کمک می کند. به ویژه، تحلیل پیامدهای افزایش مالیات ها، هزینه های جنگی و تمرکز مالی بر معیشت مردم، می تواند روشن سازد که چگونه فشارهای اقتصادی به بروز شورش های شهری و گسست اجتماعی منجر شده است. علاوه بر این، مقایسه سیاست های اقتصادی و مالی مرابطون و موحدون از منظر تاریخی، امکان شناسایی دو الگوی متفاوت حکومت داری در غرب جهان اسلام را فراهم می سازد: الگویی مبتنی بر محافظه کاری فقهی و مالی در دوره مرابطون و الگویی متمرکز و دولتی تر در دوره موحدون. این مقایسه می تواند به غنای مطالعات تاریخ اقتصادی و اجتماعی اسلام افزوده و زمینه ساز تحلیل های عمیق تر درباره رابطه میان اقتصاد، ایدئولوژی دینی
|
|
پژوهشگران
|
ولید خالد زیدان زیدان (دانشجو)، سید محسن سیدی (استاد راهنمای اول)، محمد رضائی (استاد مشاور)
|