مشخصات پژوهش

عنوان	تفاوت های دلالتی در حوزه معنایی «نقص » در قرآن کریم
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	تفاوت های دلالتی، نقص، بخس، وتر، هضم
چکیده	یحتلّ مفهوم النقص بمختلف صوره موقعاً جوهریاً فی البناء المفهومی للخطاب القرآنی، إذ یرتبط بالکمال، والابتلاء، والأخلاق، والمعاملات، والقدرات البشریة، وتقلّبات الحیاة. وقد عبّر القرآن عن هذا المفهوم بمجموعة من الألفاظ المتقاربة ظاهراً، المتمایزة دقیقاً من حیث الجذر، والسیاق، والحمولة الدلالیة. ومن أبرز هذه الألفاظ: نقص، بخس، وتر، هضم و الت، وغیرها ممّا یبدو مترادفاً فی المعنی، غیر أنّ الاستعمال القرآنی یُظهر اختلافات دقیقة فی مجال الدلالة، تتعلّق بطبیعة النقص (حسّی، معنوی، نفسی، بیانی، شرعی)، وبالفاعل (الإنسان، المجتمع، الأحداث)، و بنتائج النقص (ظلم، تقصیر، امتحان، ضعف وجودی). و یُظهر التحلیل الدلالی أنّ القرآن یستخدم کلّ لفظ لتشیید بُعد خاصّ من أبعاد الخطاب، ما یستدعی دراسة نسقیة معمّقة تتجاوز المعجمیة الفردیة إلی منهج “الحقل الدلالی” الذی یبیّن العلاقات بین المفردات و یکشف هندستها المعنویة الداخلیة.
پژوهشگران	عبدالعزیز ادریس ابراهیم ابراهیم (دانشجو)، صمد عبداللهی عابد (استاد راهنمای اول)، رقیه صادقی نیری (استاد مشاور)