مشخصات پژوهش

عنوان	اثربخشی آموزش تنظیم هیجان مبتنی بر ذهن آگاهی بر جو روانی - اجتماعی کلاس و واکنش پذیری عاطفی در دانشجویان
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	تنظیم هیجان، ذهن آگاهی، جو روانی - اجتماعی، واکنش پذیری عاطفی، دانشجویان
چکیده	تحولات اخیر در آموزش عالی و پژوهش های روان شناختی نشان می دهد که مهارت های هیجانی و توانمندی های اجتماعی دانشجویان نه تنها بر عملکرد تحصیلی، بلکه بر تعاملات میان فردی، کیفیت روابط با استادان و همکلاسی ها و توانایی مواجهه با فشارهای محیطی تأثیر مستقیم دارند (ما و نیو ، 2025). در نظام های آموزش عالی معاصر، توجه به کیفیت فرایند یادگیری صرفاً به انتقال دانش محدود نمی شود، بلکه به طور فزاینده ای بر سلامت هیجانی دانشجویان و کیفیت تعاملات روانی–اجتماعی در محیط های آموزشی متمرکز شده است (دوئز و همکاران، 2023). شواهد پژوهشی نشان می دهد که ناتوانی در تنظیم هیجان ها، به ویژه در موقعیت های آموزشی تنش زا، می تواند به افزایش واکنش پذیری عاطفی، تضعیف روابط بین فردی و افت کیفیت جو روانی–اجتماعی کلاس منجر شود؛ عواملی که نه تنها تجربه یادگیری فردی، بلکه کارکرد جمعی کلاس را نیز تحت تأثیر قرار می دهند (وانگ و همکاران، 2025). از این منظر، تنظیم هیجان به عنوان سازه ای بنیادی در پیوند میان ویژگی های فردی دانشجو و ویژگی های محیط یادگیری، جایگاهی محوری در روان شناسی آموزشی یافته است. در سطح بین المللی، مدل های نظری تنظیم هیجان، به ویژه مدل فرایندی گروس (2013)، نشان داده اند که راهبردهای تنظیم هیجان نقش تعیین کننده ای در سلامت روان، سازگاری تحصیلی و کیفیت تعاملات اجتماعی دارند. بر همین اساس، طی دو دهه اخیر، مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی به عنوان رویکردهایی شواهد محور برای ارتقای تنظیم هیجان، کاهش واکنش پذیری عاطفی و بهبود کیفیت روابط در محیط های آموزشی مورد توجه گسترده قرار گرفته اند (چمبرز و همکاران، 2009). با این حال، بخش عمده این مطالعات در بافت های فرهنگی غربی انجام شده و هنوز درباره میزان اثربخشی این مداخلات در جوامع غیرغربی و نظام های آموزشی متفاوت، شواهد تجربی کافی وجود ندارد. افزون بر این، بسیاری از پژوهش های پیشین، پیامدهای فردی مداخلات را بررسی کرده اند و کمتر به تأثیر آن ها بر متغیرهای محیطی مانند جو روانی–اجتماعی کلاس پرداخته اند؛ در حالی که رویکردهای نوین آموزشی بر تعامل پویا میان فرد و محیط تأکید دارند. در بستر آموزش عالی ایران، این خلأ پژوهشی برجسته تر است. دانشجویان ایرانی در سال های اخیر با ترکیبی از فشارهای تحصیلی، اقتصادی و اجتماعی مواجه بوده اند که می تواند زمینه ساز افزایش
پژوهشگران	پریا هدایت (دانشجو)، ابوالفضل فرید (استاد راهنمای اول)، جواد مصرآبادی (استاد مشاور)