مشخصات پژوهش

عنوان	بررسی ریزازدیادی زرشک سیاه (Berberis integerrima) بومی ایران از طریق کشت درون شیشه ای
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	تکثیر درون شیشه ای، ریزازدیادی، زرشک سیاه، شاخه زایی، کشت بافت
چکیده	از آن جا که تکثیر گیاهان از طریق کشت بافت، سرعت ازدیاد را به طور چشمگیری افزایش داده و هزینه تولید نهال را کاهش می دهد، و با توجه به کاربردهای گسترده زرشک سیاه در صنایع غذایی، دارویی و استفاده های باغبانی، توسعه روش های تکثیر سریع این گونه از طریق کشت بافت، امری مفید و حتی ضروری به نظر می رسد (Khezri et al. 2024). کشت درون شیشه ای به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای بیوتکنولوژی گیاهی، امکان تولید انبوه گیاهان یکنواخت، عاری از عوامل بیماری زا و سازگار با شرایط کشت تجاری را فراهم می کند و از این رو در برنامه های اصلاحی و تولید نهال زرشک سیاه اهمیت ویژه ای دارد (Bhardwaj et al. 2025). علاوه بر این، استفاده از کشت بافت با صرفه جویی قابل توجه در فضاهای گلخانه ای و در نتیجه کاهش مصرف انرژی، موجب تغییرات اساسی در راهبردهای تولید گونه هایی شده است که به روش رویشی تکثیر می شوند و می تواند به عنوان روشی کارآمد برای تأمین نهال های پرکیفیت زرشک سیاه در سطح وسیع به کار رود (Naidoo et al. 2024; Roy 2024)، اما پروتکل های بهینه شده برای B. integerrima محدود بوده و اغلب با نرخ پایین آلودگی (تا 40%)، قهوه ای شدن بافت ها و مشکلات سازگاری (کمتر از 60%) همراه است. کیفیت پایین منابع آب و خاک در مناطق کشت، گرمای تابستانی و محدودیت های انرژی گلخانه ای نیز توسعه تجاری را کند می کند. فقدان پروتکل های استاندارد بومی سازی شده، عدم دسترسی به نهال های باکیفیت برای کشاورزان و خطر از دست رفتن تنوع ژنتیکی، ضرورت پژوهش حاضر را برجسته می سازد. کشت بافت، به عنوان فناوری پیشرفته بیوتکنولوژی گیاهی، امکان تولید سریع، گیاهان کلونال یکنواخت، عاری از ویروس ها و مقاوم به شرایط تجاری را فراهم می آورد. هدف این پژوهش، توسعه و بهینه سازی پروتکل کارآمد کشت بافت برای ریزازدیادی زرشک سیاه (Berberis integerrima) به منظور تولید انبوه گیاهچه های کلونال سالم، یکنواخت و عاری از عوامل بیماری زا، با هدف غلبه بر محدودیت های تکثیر سنتی و حمایت از توسعه تجاری، حفاظت ژنتیکی و کاربردهای دارویی-غذایی این گونه بومی ارزشمند می باشد.
پژوهشگران	عرفان عمر عبدالله عبدالله (دانشجو)، محمد احمدآبادی (استاد راهنمای اول)، زهرا دهقانیان (استاد مشاور)، رعنا ولی زاده کامران (استاد راهنمای دوم)