|
عنوان
|
بررسی عوامل نجات در نهج البلاغه و سنجش تطبیقی آن با پلورالیسم دینی
|
|
نوع پژوهش
|
پایان نامه
|
|
کلیدواژهها
|
نجات، الهیات تطبیقی، نهج البلاغه، پلورالیسم، انحصار گرایی
|
|
چکیده
|
مسئله نجات اخروی و رهایی از عذاب الهی، از بنیادی ترین مباحث در الهیات ادیان توحیدی و به ویژه در الهیات اسلامی است. این مسئله در جهان معاصر، با گسترش ارتباطات بین فرهنگی و افزایش تعامل میان پیروان ادیان مختلف، از سطح یک دغدغه درون دینی فراتر رفته و به یکی از محورهای اصلی گفت وگوی بین ادیانی تبدیل شده است. در این میان، نظریه پلورالیسم دینی با طرح امکان نجات در چارچوب ادیان گوناگون، چالشی جدی در برابر رویکردهای انحصارگرایانه و حتی شمول گرایانه ایجاد کرده است. پژوهش حاضر با رویکردی نظری و تطبیقی، به بررسی عوامل نجات از عذاب الهی در نهج البلاغه و سنجش نسبت آن با نظریه پلورالیسم دینی در الهیات معاصر می پردازد. بدین منظور، ابتدا با روش توصیفی ـ تحلیلی، مؤلفه های نجات در نهج البلاغه، از جمله ایمان، تقوا، عمل صالح، عدالت، کرامت انسانی و ولایت اهل بیت(ع)، از خلال خطبه ها، نامه ها و حکمت ها استخراج و طبقه بندی می شود. سپس گونه های مختلف پلورالیسم دینی، به ویژه پلورالیسم هنجاری، نجات شناختی، معرفت شناختی و وظیفه شناختی، بر اساس آثار اندیشمندان برجسته الهیات معاصر تحلیل می گردد. بنابراین با مقایسه مفهومی آموزه های نهج البلاغه و نظریه های پلورالیسم دینی، نقاط اشتراک و افتراق آن ها بررسی و امکان تعامل مفهومی میان این دو رویکرد ارزیابی می شود. فرض اصلی پژوهش آن است که اگرچه میان نهج البلاغه و پلورالیسم دینی تفاوت های بنیادین در مبانی معرفت شناختی و الهیاتی وجود دارد، اما اشتراکاتی در حوزه هایی چون عدالت، اخلاق گرایی و کرامت انسانی قابل شناسایی است که می تواند زمینه ساز گفت وگویی محدود و مشروط در مسئله نجات باشد. این پژوهش می کوشد با ارائه تحلیلی منسجم و تطبیقی، سهمی در مطالعات نجات شناسی و الهیات تطبیقی در سنت اسلامی ایفا کند.
|
|
پژوهشگران
|
حکیمه اهنگری علمداری (دانشجو)، اکرم صالحی (استاد راهنمای اول)، سجاد محمدفام (استاد مشاور)
|