|
عنوان
|
تاثیر سطوح مختلف هورمون های اکسین و سیتوکینین بر ریزازدیادی پایه رویشی دورگ هلو- بادام ژنوتیپ HS314 (Prunus persica × P. amygdalus) در شرایط درون شیشه ای
|
|
نوع پژوهش
|
پایان نامه
|
|
کلیدواژهها
|
تنظیم کننده های رشد گیاهی، ریزازدیادی، کشت بافت، گیاهان چوبی.
|
|
چکیده
|
پایه های رویشی دورگ هلو-بادام به دلیل برخورداری از ویژگی های مطلوبی چون تحمل به خشکی، مقاومت به pH بالای خاک، جذب کارآمد عناصر ضروری و سازگاری با خاک های شور و آهکی، امروزه به عنوان ارزشمندترین پایه های رویشی تجاری برای درختان میوه هسته دار از قبیل هلو، شلیل، بادام و زردآلو در مناطق مدیترانه ای و نیمه خشک جهان شناخته می شوند (Albas et al. 2019; Jimenez et al. 2020). با این حال، روش های سنتی ازدیاد مانند قلمه گیری یا پیوند با محدودیت های جدی مواجه هستند؛ بطوری که ریشه زایی نابجا در قلمه های چوبی این دورگ ها به دلیل مهارکننده های درون زاد و پیری بافت ها، اغلب با موفقیت کمتری همراه بوده و تکثیر انبوه و یکنواخت آنها را با مشکل مواجه نموده است (Gainza et al. 2015; Castillo et al. 2018). در چنین شرایطی، استفاده از فناوری کشت بافت به عنوان یک ضرورت راهبردی مطرح می شود؛ زیرا ریزازدیادی از طریق کشت جوانه های انتهایی یا جانبی، امکان تولید انبوه گیاهچه های یکسان از لحاظ ژنتیکی و عاری از ویروس (خصوصا ویروس های لکه حلقوی هلو، PPV و ویروس موزائیک بادام) را فراهم می آورد. همچنین گیاهان ریزازدیادی شده در مقایسه با روش های تکثیر سنتی از قدرت ریشه زایی بهتری برخوردار هستند، مضافا اینکه زمان کمتری برای تکثیر نیاز داشته و در تمام طول سال قابل استفاده می باشد (Sorce et al. 2019; Polat et al. 2021). با توجه به مشکل گرمایش جهانی و پیرو آن تشدید مسائلی از قبیل خشکسالی، شور شدن خاک های کشاورزی و گسترش بیماری های ویروسی در باغ های میوه در دهه اخیر، توسعه پروتکل های بهینه کشت بافت برای دورگ های هلو-بادام نه تنها یک انتخاب فنی، بلکه یک الزام اقتصادی و زیست محیطی برای تولید پایه های سالم، مقاوم و سازگار با تغییر اقلیم در صنعت مدرن میوه کاری محسوب می شود (Albas et al. 2019; Sorce et al. 2019). ژنوتیپ HS314 که توسط محققان ایرانی تولید شده است به دلیل سازگاری پیوند، مقاومت به کلروز، تحمل خاک های آهکی، رشد رویشی مطلوب و ریشه زایی قوی، و ماهیت بومی که مسلما منجر به سازگاری بیشتر با شرایط اقلیمی ایران می شود؛ می تواند یکی از پایه های رویشی مطلوب برای توسعه باغات میوه باشد؛ و بهبود تکثیر این ویتروی آن می تواند منجر به تولید پایه های رویشی سالم و یکدست شود (دژم پور و همکاران 1396).
|
|
پژوهشگران
|
بیشوا نورالدین عمر شوان (دانشجو)، محمد مجیدی (استاد راهنمای اول)، علیرضا تاری نژاد (استاد مشاور)، جلیل دژمپور (استاد مشاور دوم)
|