مشخصات پژوهش

صفحه نخست /جایگاه قواعد فقهی در انتشار ...
عنوان جایگاه قواعد فقهی در انتشار اطلاعات علمی
نوع پژوهش پایان نامه
کلیدواژه‌ها قواعد فقهی، حقوق اسلامی، انتشار اطلاعات، لاضرر.
چکیده علی رغم اهمیت روزافزون انتشار اطلاعات علمی و وجود معضلاتی چون تعارض حق مؤلف با حق دسترسی آزاد به اطلاعات و انحصارهای تجاری در حوزه نشر دانش، تاکنون چارچوب فقهی آن که مبتنی بر قواعد کلی فقهی باشد، مدون نشده است. بیشتر پژوهش های پیشین، صرفاً به مسأله حق مؤلف (کپی رایت) پرداخته اند و فرآیند «انتشار اطلاعات علمی» را به عنوان یک پدیده مستقل که دارای ابعاد اجتماعی، اخلاقی، فقهی و حاکمیتی است، از منظر قواعد فقهی مورد واکاوی قرار نداده اند. لذا پیشنهاده حاضر در پی پاسخگویی به این دغدغه علمی است که چگونه می توان با استمداد از قواعد فقهی (نظیر لاضرر، احترام، تسلیط، ضمان و نفی سبیل)، مرزهای مجاز و غیرمجاز در انتشار اطلاعات علمی را ترسیم کرد؟ تعارض میان لزوم نشر علم و حقوق مالکیت فکری پدیدآورنده بر اساس موازین فقهی چگونه قابل حل است؟ و حاکمیت اسلامی بر مبنای چه قواعدی می تواند در نظام انتشار اطلاعات علمی مداخله تنظیم گرانه داشته باشد؟ تبیین این جایگاه نه تنها به غنای فقه در حوزه مسائل مستحدثه می افزاید، بلکه می تواند مبنایی برای قانون گذاری در حوزه سیاست گذاری علمی، حقوق مالکیت فکری و نظام نشر کشورهای اسلامی قرار گیرد.
پژوهشگران صهیب ابراهیم عباس عباس (دانشجو)، داود نوجوان (استاد راهنمای اول)، رضا اکبرنژاد (استاد راهنمای دوم)