مشخصات پژوهش

صفحه نخست /مفهوم شرط در مکتب امامیه و ...
عنوان مفهوم شرط در مکتب امامیه و شافعیه
نوع پژوهش پایان نامه
کلیدواژه‌ها اصاله االباحه، اصاله الحظر، شرط صحت، شروط ضمن عقد
چکیده در فقه اسلامی، "شرط" یکی از مفاهیم مهم در قراردادها و معاملات است. مکتب امامیه و مکتب شافعیه هر دو به بررسی این مفهوم پرداخته اند، اما نگاه آن ها تفاوت هایی نیز دارد. در *مکتب امامیه*، شرط به عنوان یکی از ارکان اصلی عقد تلقی می شود. فقهای امامیه شرط را به سه دسته تقسیم می کنند: شرط صِفت، شرط فعل، و شرط نتیجه. آن ها برای صحت شرط، وجود قصد طرفین، مشروعیت آن، و عدم مخالفت با کتاب و سنت را لازم می دانند. اگر شرطی خلاف مقتضای عقد یا مخالف شرع باشد، باطل تلقی می شود. از سوی دیگر، *فقه شافعیه* نیز به تقسیم بندی شرط ها توجه دارد، اما تأکید بیشتری بر مطابقت شرط با نص شرعی دارد. شافعیه شرط را نیز به شرط صفت، فعل، و نتیجه تقسیم می کنند، ولی نگاه آن ها به "التزام" و حدود آزادی طرفین در شرط گذاری، کمی محدودتر از امامیه است. در فقه شافعی، مشروع بودن شرط و تطابق آن با قواعد عمومی شریعت نقش کلیدی دارد. در مجموع، هر دو مکتب شرط را ابزاری برای تعیین تعهدات و تضمین حقوق طرفین می دانند، اما تفاوت هایی در گستره ی پذیرش شرط ها و نحوه ی استنباط از نصوص دارند.
پژوهشگران عبدالرحمن خالد خلف خلف (دانشجو)، رضا دهقان نژاد (استاد راهنمای اول)، شفیع عباسی اصل (استاد مشاور)