|
عنوان
|
نقش تربیتی کفاره گناهان از منظر قرآن و روایات
|
|
نوع پژوهش
|
پایان نامه
|
|
کلیدواژهها
|
قرآن، تربیتی، کفارات، روایات، بازدارنده
|
|
چکیده
|
کفاره در لغت به معنای پوشاننده و محو کننده است و در اصطلاح فقهی، جریمه ای الزامی (مالی یا عملی) است که شریعت برای جبران برخی گناهان خاص مانند( قتل خطا یا شکستن قسم) وضع شده است.هدف این پژوهش،تحلیل و تبیین نقش تربیتی فعال و چند بعدی کفارات گناهان در آموزه های قرآن کریم و روایات معصومین (ع) است. مسئله اصلی این است که کفارات، فراتر از یک مجازات صرفا فقهی-حقوقی، چگونه به عنوان یک مکانیزم جبران عملی و اصلاحی، در بازسازی شخصیت و ارتقای منزلت اخلاقی مومن عمل می کنند.این تحقیق قصد دارد با رویکردی متفاوت از مطالعات صرفا فقهی، یک مدل کارکردی برای بهره برداری تربیتی از کفارات ارائه دهد. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی است. داده ها از منابع دست اول اسلامی (قرآن،تفاسیر) و به طور خاص از انبوه روایات معتبر حدیثی استخراج شده و با روش تحلیل محتوای کیفی، به تفکیک ابعاد تربیتی آن ها پرداخته شده است.
یافته های این پژوهش نشان می دهد که کفارات، نه صرفا بدل یا جایگزین توبه، بلکه شامل جنبه های تذکر، جبران عملی و تمرین عملی تقوا هستند که آن را از استغفار صرف متمایز می سازند نوآوری اصلی تحقیق در تحلیل نظام مند نقش های سه گانه کفاره است:
1- نقش فردی: افزایش عمق پشیمانی از طریق رنج اختیاری(روزه متوالی) و تقویت اراده و تزکیه نفس .
2- نقش اجتماعی: ترمیم روابط اجتماعی خدشه دار شده و تقویت مسئولیت پذیری اجتماعی از طریق جبران عینی مانند( اطعام و عتق).
3- نقش بازدارندگی: کاهش احتمال تکرار گناه در آینده به واسطه هزینه و سختی تحمیل شده، همچنین اثبات می شود که هرچند قران بر اصل کفاره تاکید داردف روایات با تبیین جزئیات اجرایی و فلسفه های حکم، چارچوب های عملیاتی قوی تری برای بهره برداری تربیتی ارائه می دهند.
همچنین اثبات می شود که روایات در تبیین جزئیات اجرایی و فلسفه های حکم، چارچوب های عملیاتی قوی تری برای بهره برداری تربیتی از کفارات ارائه می دهند.
واژگان کلیدی: کفاره نقش تربیتی، بازدارندگی، جبران عملی، توبه، قرآن و روایات.
|
|
پژوهشگران
|
زهرا درخشان (دانشجو)، کریم علی محمدی (استاد راهنمای اول)، رقیه صادقی نیری (استاد مشاور)
|