|
عنوان
|
تاثیرگذاری حوضه آبریز سدباطله معدن مس سونگون بر گونه های شاخص جانوری و گیاهی
|
|
نوع پژوهش
|
طرح پژوهشی خاتمه یافته
|
|
کلیدواژهها
|
مس، فلزات سنگین، بافت، پسماند
|
|
چکیده
|
از دید زیستی فلزات سنگین به دو گروه ضروری و غیر ضروری (سرب،کادمیوم، جیوه) تقسیم می شوند. زمانی که غلظت فلزات سنگین غیر ضروری بیشتر از حد استاندارد (معمولا بالای01/0 میکرو گرم بر گرم) باشند ممکن است باعث ایجاد انواع مسمومیت های محیطی شوند. یکی از رویکردهایی که در این طرح پژوهش مورد توجه قرار گرفت، ردیابی آلاینده های زیستی در سطوح زنجیره غذایی موجود در اکوسیستم های همراه این معادن بود. براساس این رویکرد، فلزات سنگین از زمان رسوب در محیط های خارج بافتی ( آب، خاک، هوا) ردیابی شده و بصورت پلکانی در سطوح مختلف زنجیره غذایی مورد بررسی قرار می دهد. که روش رایج برای ارزیابی اثرات زیست محیطی در معادن پیشرفته دنیا است. همچنین این نشانگرها نسبت به سایر نشانگرهای معمول از قابلیت اطمینان بیشتری برای ارزیابی فلزات سنگین بخصوص در آب های شیرین دارند. در این طرح تحقیقاتی با بکارگیری این شاخص ها به ارزیابی زیستی محیطی سد باطله مس سونگون پرداخته شد. پس از بررسی میدانی و کتابخانه-ای محل مورد مطالعه ، براساس گونه های شاخص گیاهی و جانوری چهار ایستگاه در مجاورت سد باطله (ایستگاه اول: پایین دست سد باطله، ایستگاه دوم: جنوب ، ایستگاه سوم: غرب و ایستگاه چهارم در مجاورت سونگون چای) مشخص گردید همچنین برای مقایسه میزان رسوب فلزات دو ایستگاه کنترل در 7 کیلومتری سایت اصلی مس ( روستای خوینرود) انتخاب شد. دلایل انتخاب ایستگاه کنترل:
1- مشابهت گونه ای نسبت به سایر مناطق مجاور
2- عدم ورود پسابهای سد باطله به این ناحیه
پس از نمونه گیری، بررسی آزمایشگاهی و آنالیز 180 نمونه گیاهی ،90 نمونه جانوری و 36 نمونه آب برای 3 عنصر کادمیوم، سرب و کرومیوم توسط دستگاه جذب اتمی، نتایج زیر حاصل شد.
مقادیر سه عنصر در محدوده استاندارد قرار داشته و کمتر از ایستگاه کنترل می باشد.
بالاترین غلظت مربوط به عنصر سرب می باشد. ) ایستگاه شماره 1( مقادیر سه عنصر نسبت به داده های جهانی سایر معادن بزرگ، مقدار کمتری دارد.
برای اولین در ایران برای سه عنصر محدوده استاندارد تعریف شد که می توان بر مبنای آنها ارزیابی اثرات زیست محیطی (EAI) را بصورت سالیانه مورد بررسی قرار داد.
پیشنهاد می شود که این عناصر بصورت دوره ای مورد پایش قرار گیرند تا در صورت انحراف از محدوده استاندارد، آلودگی ایستگاه مورد نظر مشخص گردد.
|
|
پژوهشگران
|
امیر دهقانی (نفر اول)، مصطفی عبادی نهاری (نفر دوم)، سعید نژاوند (نفر سوم)، محمد پاژنگ (نفر چهارم)، رضا زارعی پور (نفر پنجم)، فاطمه محمودی کردی (نفر ششم به بعد)
|