مشخصات پژوهش

عنوان	بررسی امکان انتقال ژن در گیاه دارویی لاله واژگون (Fritillaria imperialis)
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	انتقال ژن، جنین نارس، کالوس زایی، باززایی، لاله واژگون
چکیده	گیاه دارویی و زینتی لاله واژگون (Fritillaria imperialis) به دلیل دارا بودن آلکالوئیدهای استروئیدی ارزشمند و پتانسیل های تجاری، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. با این حال، تخریب زیستگاه و برداشت بی رویه در کنار نرخ تکثیر طبیعی پایین، این گونه را در معرض تهدید انقراض قرار داده است. افزون بر چالش های حفاظتی، موانع فنی نظیر ژنوم بسیار بزرگ و ماهیت سخت باززایی (Recalcitrant) بافت ها، تاکنون مانع از توسعه پروتکل های کارآمد مهندسی ژنتیک در این گیاه شده است. پژوهش حاضر با هدف رفع این خلأهای دانشی، به تدوین سیستم بهینه القای کالوس و باززایی و برای نخستین بار، امکان سنجی انتقال ژن در این گونه می پردازد. در این مطالعه، از ریزنمونه های جنین نارس به عنوان بافتی با پتانسیل تمایز بالا استفاده می شود تا تحت تیمارهای ترکیبی تنظیم کننده های رشد (اکسین/سیتوکینین) در محیط MS، کارآمدترین مسیر باززایی (جنین زایی سوماتیکی یا اندام زایی) مشخص گردد. متعاقباً، قابلیت تراریزش (Competency) کالوس های حاصل با بهره گیری از دو استراتژی انتقال ژن مستقیم (تفنگ ژنی) و غیرمستقیم (Agrobacterium) مورد ارزیابی قرار می گیرد. نتایج این رساله ضمن ارائه راهکاری برای تکثیر انبوه و حفاظت از ذخایر ژنتیکی بومی، زیرساخت های تکنیکال لازم برای دست ورزی های ژنتیکی آینده و تولید متابولیت های ثانویه در شرایط in vitro را فراهم خواهد آورد.
پژوهشگران	فردین قنبری ملکی (دانشجو)، محمد احمدآبادی (استاد راهنمای اول)، سعید حضرتی (استاد مشاور)