|
عنوان
|
روایت زنان از بازسازی ساختار قدرت در خانواده بر اساس آموزه های اسلام
|
|
نوع پژوهش
|
پایان نامه
|
|
کلیدواژهها
|
روایت، زنان، ساختار قدرت، خانواده، اسلام
|
|
چکیده
|
بدون تردید، خانواده به عنوان بنیادی ترین نهاد اجتماعی، نقش بی بدیلی در شکل گیری هویت انسانی، تربیت اخلاقی و انتقال ارزش های فرهنگی دارد. در این میان، «ساختار قدرت» در خانواده به مثابه نحوه توزیع اختیارات، مسئولیت ها و تصمیم گیری ها میان اعضا، یکی از مؤلفه های کلیدی در کارآمدی و پایداری این نهاد تلقی می شود. «بازسازی ساختار قدرت» به معنای تحول در الگوهای سنتی اقتدار و نقش های جنسیتی است که در پرتو تحولات اجتماعی و دینی، به ویژه از منظر زنان، بازتعریف می گردد. «روایت زنان» نیز به عنوان بازتاب تجربه های زیسته و ادراکات ذهنی آنان، بستری برای فهم عمیق این بازسازی فراهم می آورد.
در وضعیت مطلوب، آموزه های اسلامی شیعی با تأکید بر عدالت، مشورت، محبت و مسئولیت پذیری، الگویی متوازن از قدرت در خانواده ارائه می دهند که در آن، مرد به عنوان مدیر خانواده و زن به عنوان محور عاطفی، در تعاملی هم افزا نقش آفرینی می کنند. در خانوادة کارآمد، زن و مرد هر دو دارای قدرت هستند و مرد از قدرت نسبی بیش تری برخوردار است، که مبتنی بر ساختار دموکراتیک مرد مقتدراست (زارعی و همکاران، 1392). تحقق این الگو، نه تنها موجب تحکیم بنیان خانواده و رضایت زناشویی می شود، بلکه زمینه ساز رشد معنوی، تربیت نسل صالح و سلامت روانی اعضا خواهد بود.
ما درعصرکنونی مدرنیزاسیون، فردگرایی، تغییر نگرشهای جنسیتی، برابری خواهی و تغییر ساختار قدرت در خانواده نقش مهمی در به چالش کشیده شدن خانواده ایفا میکند امروزه افزایش تحصیلات و اشتغال زنان به افزایش قدرت آن ها در خانواده و کاهش نقش سنتی آن ها منجر شده است ( راسل ،2024، فورسدایک و همکاران،2018 ).
اما در وضعیت کنونی، تحت تأثیر مدرنیزاسیون، فردگرایی و تغییر نگرش های جنسیتی، برابری خواهی ساختار قدرت در خانواده دچار چالش های جدی شده است (تی مین تی، 2021) . نقش های جنسیتی سنتی که در آن مرد به عنوان نان آور اصلی و زن به عنوان مراقب خانه و خانواده شناخته می شد، در حال تضعیف است و نقشهای جدیدی برای هر دو جنس در خانواده تعریف میشود ( روی،2023 و مقدری،2019). کاهش قدرت مرد در خانواده با کاهش ارتباطات عاطفی و کاهش توانمندی اعضا در حل مسائل و مشکلات خانواده همراه است (زارعی توپخانه و همکاران، 1394). تضعیف نقش های سنتی، افزایش تعارضات زناشویی و کاهش اقتدار مرد در برخی خانواده ها، موجب برو
|
|
پژوهشگران
|
سمیه شانه (دانشجو)، پروانه علائی کلجاهی (استاد راهنمای اول)، پریسا پیرساقی (استاد مشاور)
|