|
عنوان
|
بررسی تطبیقی عقد معلق در نظام حقوقی ایران و عراق
|
|
نوع پژوهش
|
پایان نامه
|
|
کلیدواژهها
|
عقد معلق، حقوق ایران، حقوق عراق
|
|
چکیده
|
عقود و قراردادها، به عنوان مهم ترین ابزار تنظیم روابط حقوقی، نقش بنیادینی در سازمان دهی مناسبات اقتصادی، اجتماعی و حتی خانوادگی دارند. در این میان، مفهوم عقد معلق یکی از پیچیده ترین و در عین حال پرکاربردترین انواع عقود محسوب می شود. عقد معلق، بر اساس تعریف کلاسیک، عقدی است که آثار آن منوط به وقوع یک امر آینده و محتمل الوقوع باشد (کاتوزیان، 1394). این ویژگی باعث می شود که عقد معلق پل ارتباطی میان «قطعیت انعقاد» و «مشروط بودن اجرا» باشد.
پیشینه مفهوم عقد معلق در حقوق ایران ریشه در فقه امامیه دارد، جایی که اصل صحت تعلیق در اغلب عقود پذیرفته شده است، مگر در عقودی که با مقتضای ذات شان ناسازگار است، مانند نکاح یا طلاق (نجفی، 1367). در حقوق عراق، این نهاد حقوقی تحت تأثیر فقه حنفی و همچنین قانون مدنی مصر وارد نظام قانون گذاری شده است و هرچند در ماده 267 قانون مدنی عراق اصل صحت عقد معلق تصریح شده است، محدودیت های بیشتری نسبت به حقوق ایران مشاهده می شود (عبدالعال، 2003).
ضرورت مطالعه تطبیقی این موضوع از آن جا ناشی می شود که روابط اقتصادی و حقوقی میان ایران و عراق در دهه های اخیر رشد چشمگیری داشته است و عدم آشنایی با جزئیات حقوقی عقد معلق می تواند پیامدهایی همچون بطلان قرارداد یا دشواری در اجرای آن در محاکم دو کشور داشته باشد (حسینی، 1397). افزون بر این، شناخت دقیق تفاوت ها و شباهت ها در پذیرش تعلیق و شرایط صحت آن، به حقوق دانان، وکلا و فعالان تجاری کمک می کند تا قراردادهایی تنظیم کنند که قابلیت اجرا در دو نظام حقوقی را داشته باشد (عزیزی، 1400).
بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی عقد معلق در قوانین ایران و عراق انجام می شود. در گام نخست، مبانی فقهی این عقد در فقه امامیه و حنفی بررسی خواهد شد، سپس رویکرد قانون گذاران دو کشور به این نهاد حقوقی تحلیل می شود. در پایان نیز، با تکیه بر داده های به دست آمده از منابع معتبر داخلی و خارجی، پیشنهاداتی برای رفع خلأها و کاهش تعارضات ارائه خواهد شد.
بیـان مسـأله در هر نظام حقوقی، عقود ابزار اصلی برقراری و تنظیم روابط حقوقی میان اشخاص به شمار می روند و ثبات و پیش بینی پذیری این روابط، یکی از ارکان اعتماد متقابل در معاملات و سایر تعاملات حقوقی است. در میان انواع مختلف عقود، عقد معلق جایگاه خاصی دارد؛ عقدی که اثر یا آثار آن منوط به وق
|
|
پژوهشگران
|
راکان حمدی محمد الشنو (دانشجو)، احمد یوسف زاده (استاد راهنمای اول)، اصغر زیرک باروقی (استاد مشاور)
|