Research Specifications

Home \نقد جامعه شناختی رمان واحه ...
Title نقد جامعه شناختی رمان واحه غروب اثر بها طاهر
Type of Research Thesis
Keywords رمان، نقد جامعه شناختی، تاثیر جامعه بر قلم، بهاء طاهر، واحه غروب
Abstract بهاء طاهر از برجسته ترین نویسندگان نسل دوم رمان نویسان مصری است، که در آثارش با نگاهی تاریخی، روان شناختی و انتقادی به مسائل جامعه ی مصر و جهان عرب پرداخته است. او که از دانشگاه قاهره در رشته ی ادبیات، تاریخ و فلسفه فارغ التحصیل شد، سال ها در زمینه ی ترجمه، تولید فرهنگی و رادیو فعالیت داشت. طاهر نویسنده ای است که در نوشته هایش میان روایت و اندیشه پلی عمیق می سازد. او عمیقاً دغدغه ی انسان و روانِ تاریخی او را دارد؛ انسانی که در میانه ی سنت و مدرنیته، بومی و بیگانه، شرق و غرب گرفتار آمده است. این رمان نویس دهه ی 1950 و 60 ، درگیر فضای روشنفکری مصر بود، که هم زمان با پایان استعمار رسمی بریتانیا و رشد ناسیونالیسم عربی در دوران جمال عبدالناصر بود. هرچند در دوران تولد او استعمار کلاسیک رو به پایان بود، اما تأثیرات استعمار فرهنگی، سیاسی و اقتصادی بر جامعه ی مصر همچنان عمیق بود. بهاء طاهر در محیطی رشد کرد که درگیری میان سنت و مدرنیته، ملی گرایی و وابستگی به غرب، و هویت فرهنگی بومی در مقابل نفوذ استعمار فرهنگی به شدت محسوس بود. او به دلیل دیدگاه های سیاسی اش، از رادیو مصر اخراج شد؛ و سال ها در ژنو برای سازمان ملل کار کرد. تبعید ناخواسته اش به اروپا، او را با حس غربت، بی هویتی، و تبعید ذهنی آشنا کرد؛ مضامینی که بعدها در آثارش بازتاب یافتند. توانایی این نویسنده در بازنمایی واقعیت های اجتماعی و تاثیرات آن بر افکار مردم با استفاده از قالب رمان، موجب درخشیدن او شد. رمان واحه ی غروب که اولین جایزه بوکر عربی را دریافت کرده است، از جمله آثاری است که در بستری تاریخی ـ اجتماعی و در دوران استعمار انگلیس بر مصر می گذرد؛ و با روایتی چند صدایی، مسائل فرهنگی، هویتی و استعماری را واکاوی می کند. تحلیل این رمان از منظر جامعه شناختی این امکان را فراهم می آورد تا لایه های پنهان قدرت، تفاوت های فرهنگی، استعمار، مردسالاری، نابرابری طبقاتی و تعارض فرهنگی میان شرق و غرب در آن بررسی شود. بها طاهر با خلق شخصیت های چند بعدی تصویری چندلایه از جامعه مصر سنتی در تقابل با مدرنیته غربی ترسیم می کند. تحلیل جامعه شناختی این رمان میتواند به روشن تر شدن پدیده های اجتماعی و سیاسی در بستر تاریخ و جامعه مصر کمک کند؛ و فهمی ژرف تر از فضای فکری و اجتماعی دوران استعمار در مصر ارائه دهد؛ و این موضوع از مهم ترین عوامل
Researchers (Student)، Abdolahad Gheibi (Primary Advisor)، hasan esmailzade (Advisor)