|
Title
|
مطالعه تطبیقی تبدیل ضمنی تعهدات در حقوق ایران و عراق
|
|
Type of Research
|
Thesis
|
|
Keywords
|
تبدیل تعهد، ایفای تعهد، اراده طرفین قرارداد، حقوق تطبیقی
|
|
Abstract
|
در دنیای پویا و روزافزون روابط قراردادی، نیاز به انطباق تعهدات با شرایط متغیر اقتصادی، اجتماعی و حقوقی، اصلی اجتناب ناپذیر است. تعهدات حقوقی، به عنوان پیوندهای شخصی میان متعهد و متعهدله، نه تنها می توانند با اجرای کامل زوال یابند، بلکه بنا به اراده طرفین و در راستای حفظ منافع و بقای قرارداد، دستخوش تغییر و تحول نیز می شوند. یکی از مهم ترین سازوکارهایی که برای تعدیل یا جایگزینی تعهد اولیه طراحی شده، نهاد تبدیل تعهد (Novation) است که در حقوق ایران به عنوان یکی از اسباب سقوط تعهدات شناخته شده است (جهانیان، براری چناری 1398: 101). این نهاد، به دلیل قابلیت خود در دگرگون سازی ماهیت رابطه حقوقی، پویایی و قدرت انطباق پذیری تعهد را در نظام های مبتنی بر حقوق رومی-ژرمنی به نمایش می گذارد (Valeanu 2014: 104).
این نهاد که ریشه ای عمیق در حقوق رومی دارد و از آنجا به نظام های حقوقی قاره ای همچون فرانسه و به تبع آن، قوانین مدنی ایران سرایت کرده، عملی حقوقی است که به موجب آن، تعهد پیشین به کلی ساقط شده و تعهد جدیدی با تغییر در یکی از ارکان سه گانه (موضوع، داین یا مدیون) جایگزین آن می شود (کاظمی و زارعی 1395: 305). در واقع، تبدیل تعهد با هدف تسهیل گردش گزارش حقوقی التزامی و سرمایه گذاری حقوق مالی از طریق توافق طرفین، در سنت حقوقی مدنی شکل گرفت (Valeanu 2014: 106). این تأسیس حقوقی در حقوق رومی، به دلیل شخصی بودن ماهیت تعهد و عدم پذیرش انتقال آن، به عنوان راه حلی برای امکان جابجایی ارکان تعهد تأسیس شد.
تأثیرپذیری قانون مدنی ایران از فقه امامیه، این سؤال را مطرح ساخته که آیا اصول حقوقی فقه، وجود این نهاد را تحت عنوان خاص آن توجیه می کند. در این خصوص، پژوهشگران نشان داده اند که اگرچه تأسیس حقوقی تبدیل تعهد به معنای خاص رومی آن در فقه امامیه مقرر نشده است، اما اصول متقن فقهی، سازوکارهایی مطلوب برای برآوردن کارکردهای مشابه تبدیل تعهد را فراهم کرده است، هرچند که ممکن است احکام و آثار متفاوتی داشته باشند (حاجی عزیزی و همکاران 1390: 37). با وجود این، قانون مدنی ایران با اقتباس از حقوق بیگانه، در مواد 292 و 293 این نهاد را شناسایی کرده است. تبدیل تعهد، به واسطه ماهیت خاص خود، با نهادهایی چون انتقال دین و طلب، ضمان، حواله و همچنین وفای به مقابل (Dation in Payment) دارای وجوه تشابه و افتراق کلید
|
|
Researchers
|
(Student)، reza faani (Primary Advisor)، Roshanak Saberi Baroogh (Advisor)
|