Research Specifications

Home \حل و فصل اختلافات تجاری از ...
Title حل و فصل اختلافات تجاری از طریق داوری آنلاین: مطالعه تطبیقی در نظام حقوقی ایران و عراق
Type of Research Thesis
Keywords داوری آنلاین، حل و فصل اختلافات، حقوق تطبیقی، موافقت نامه داوری
Abstract ظهور و توسعه ی شگرف تجارت الکترونیک در سده ی اخیر، که منجر به تحولات ساختاری در اقتصاد جهانی و افزایش چشمگیر حجم مبادلات فرامرزی گردیده، نیازمند سازوکارهای حقوقی کارآمد و منطبق با این فضای نوین است (نجم و ریاض 2024: 305). ورود فناوری اطلاعات، قواعد و قوانینی که بر روابط تجاری بین طرفین حاکم بوده را دگرگون ساخته و مسائل حقوقی پیچیده و جدیدی را به ویژه در خصوص فقدان محدوده مشخص حاکم بر فضای مجازی پدید آورده است، که لزوم بازنگری در قواعد سنتی مقر داوری را برجسته می سازد (شیروی و مالکی 1398: 62). در عصر جهانی شدن، که سرعت و کارآیی، مزیت های رقابتی اصلی به شمار می آیند، روش های سنتی رسیدگی قضایی، به دلیل تشریفات طولانی، هزینه های بالا و عدم امکان حضور فیزیکی طرفین در معاملات بین المللی، کارآیی لازم را ندارند. در این بستر، داوری تجاری بین المللی به عنوان یک روش جایگزین، اهمیت فزاینده ای یافته است، اما حتی داوری سنتی نیز گاهی نمی تواند سرعت مورد نیاز معاملات برخط (Online) را تأمین کند. این ضرورت، منجر به شکل گیری نهاد داوری آنلاین (Online Arbitration-OA) شده است که شکل توسعه یافته و مدرن داوری های سنتی محسوب می گردد (توسلی نائینی و بدری زاده 1393: 68). علاوه بر این، در محیط تجارت بین الملل، نهاد «روش های آنلاین حل اختلاف» (ODR) به عنوان چتری فراتر از صرفاً «داوری آنلاین»، شامل روش هایی چون مذاکره و میانجیگری الکترونیکی نیز مطرح است که می تواند ابعاد مختلف روابط تجاری جدید را پوشش دهد (میرشکاری و سلیمی 1397: 77). داوری آنلاین، به دلیل مزایایی چون سرعت و انعطاف پذیری در رسیدگی و عدم نیاز به حضور مادی اطراف نزاع در یک مکان واحد، نهادی بهینه برای حل و فصل اختلافات ناشی از عقود تجاری بین المللی برخط است (التمیمی 2021: 268). داوری الکترونیک، به مثابه مدل تکامل یافته داوری سنتی، خلق شده تا به طور خاص متناسب با نزاع هایی باشد که در جریان یا اجرای معاملات الکترونیک ایجاد می شوند و این سازوکار به ویژه در کشورهای عربی به دلیل عدم شیوع کافی تجارت الکترونیک، همچنان در مراحل اولیه توسعه قرار دارد (الدبوغ 2016: 5). داوری آنلاین، به عنوان یک سازوکار نوپا، از خصایصی برخوردار است که آن را از سایر شیوه های سنتی متمایز می کند. در این شیوه، تمامی مراحل داوری، از توافق بر داوری (شرط یا مشارطه)
Researchers (Student)، Ahmad Usefzadeh (Primary Advisor)، Asghar Zirak barougi (Advisor)