|
Title
|
مطالعه ای تطبیقی درباره حقوق زنان در امور مالی و مدنی در نظام حقوقی ایران و عراق
|
|
Type of Research
|
Thesis
|
|
Keywords
|
حقوق زنان، امور مالی و مدنی، نظام حقوقی ایران، نظام حقوقی عراق، برابری جنسیتی، قوانین تطبیقی
|
|
Abstract
|
مطالعه تطبیقی حقوق زنان در امور مالی و مدنی در نظام حقوقی ایران و عراق، در بستر تحولات فقهی، تقنینی و اجتماعی هر دو کشور، جایگاه ویژه ای در ادبیات حقوق خانواده و حقوق بشر یافته است. در ایران، ساختار حقوق مالی زن بر پایه فقه امامیه و با پذیرش اصل استقلال ذمه و مالکیت زن شکل گرفته و در قانون مدنی و قانون حمایت خانواده تبلور یافته است؛ در حالی که در عراق، قانون احوال شخصیه 188 لسنة 1959 و قانون مدنی متأثر از فقه مذاهب خمسه و دکترین حقوقی معاصر، ترکیبی از قواعد فقهی سنتی و اصلاحات مدرن در حوزه حمایت از حقوق مالی زن را نشان می دهد (احمد سنهوری، 2009؛ الزرکانی، 2012).
در نظام حقوقی ایران، حقوق مالی زوجه در محورهایی چون مهر، نفقه، اجرت المثل، نحله، و حق اشتغال و مالکیت مستقل از شوهر، مورد بررسی گسترده دکترین حقوقی قرار گرفته است (نوروزی، 1398؛ حلبیان، 1398). تحلیل های اقتصادی حقوقی نشان می دهد که نهادهایی مانند مهر و نفقه، علاوه بر مبنای فقهی، کارکرد جبرانی و توزیعی در ساختار قدرت اقتصادی خانواده دارند و می توانند در جهت کاهش آسیب پذیری اقتصادی زن در دوران زوجیت و پس از انحلال نکاح عمل کنند (صفایی و امامی، 1403)
از حیث مبانی فقهی، مسئله اجرت المثل کارهای زوجه در منزل، یکی از مهم ترین جلوه های شناسایی ارزش اقتصادی کار خانگی زن در فقه امامیه و حقوق ایران است (نوروزی، 1398). نوشته های فقهی-حقوقی نشان می دهد که فقه شیعه، در پرتو قواعد عام معاوضه و احترام به عمل انسان، زمینه نظری لازم برای پذیرش اجرت المثل را فراهم ساخته و قانون گذار ایرانی نیز با الهام از همین مبانی، در قوانین موضوعه و رویه قضایی، حق مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت را برای زوجه به رسمیت شناخته است (حلبیان، 1398).
در حوزه تطبیق حقوق داخلی با اسناد بین المللی، برخی مطالعات معاصر به بررسی میزان انطباق حقوق مالی زن در نظام حقوقی ایران با اسناد بین المللی حقوق بشر و حقوق زنان پرداخته اند . این تحقیقات، ضمن تأکید بر دستاوردهایی مانند شناسایی حق مالکیت مستقل، حق مهریه، نفقه و حمایت های پس از طلاق، به چالش هایی از قبیل تبعیض در برخی قواعد ارث، دیه و محدودیت های ناشی از ساختار سنتی نقش های جنسیتی نیز اشاره کرده و پیشنهادهایی برای اصلاح تدریجی قوانین در چارچوب موازین شرعی و تعهدات بین المللی ارائه می کنند.
در سطح نظری، یکی
|
|
Researchers
|
(Student)، Asghar Zirak barougi (Primary Advisor)، Mortaza Hajipour (Advisor)
|