|
Title
|
بررسی تطبیقی مقررات قانونی تنظیم صورتجلسه در دادرسی مدنی ایران و عراق
|
|
Type of Research
|
Thesis
|
|
Keywords
|
صورتجلسه، تنظیم، دادرسی، مدنی، ایران، عراق
|
|
Abstract
|
دادرسی مدنی به عنوان رکن بنیادین نظام عدالت قضایی، نه تنها ابزار اصلی برای حل وفصل اختلافات خصوصی میان اشخاص است، بلکه بستری برای تضمین حقوق بنیادین شهروندان و تحکیم اعتماد عمومی به دستگاه قضایی محسوب می شود. یکی از مهم ترین عناصر در فرآیند دادرسی، مستندسازی و ثبت وقایع و اظهارات در جریان رسیدگی است. در این میان، «صورت جلسه دادگاه» نقشی محوری ایفا می کند؛ زیرا این سند رسمی، بازتاب دهنده کلیه اتفاقات، اظهارات، درخواست ها و تصمیمات جلسه دادرسی است و به منزله شاهدی مکتوب از روند دادرسی عمل می کند (جعفری لنگرودی، 1398). اهمیت صورت جلسه از آن جا ناشی می شود که در بسیاری از موارد، اظهارات شفاهی طرفین و تصمیمات لحظه ای دادگاه تنها در قالب این سند باقی می ماند و در مراحل بعدی رسیدگی اعم از تجدیدنظر یا فرجام خواهی، می تواند نقش تعیین کننده ای در سرنوشت دعوا ایفا کند (شمس، 1400).
در نظام حقوقی ایران، قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی، مقررات نسبتاً مفصلی در باب جلسه دادرسی پیش بینی کرده است. مواد 93 تا 104 این قانون به موضوعاتی چون تشکیل جلسه، نحوه استماع اظهارات، شرایط غیبت یا تأخیر و تنظیم صورت جلسه اختصاص دارد. به ویژه ماده 102 مقرر می دارد که در مواردی نظیر اقرار یکی از طرفین، درخواست طرف مقابل یا تشخیص قاضی، «عین عبارات» باید در صورت جلسه درج شود. همچنین، ماده 104 تأکید دارد که علت تجدید جلسه و تاریخ آن باید در ذیل صورت جلسه قید گردد (قانون آیین دادرسی مدنی، 1379). این تصریح ها نشان می دهد که مقنن اهمیت ویژه ای برای دقت، صحت و شفافیت در تنظیم صورت جلسه قائل شده است.
یکی از مسائل مهم در حقوق ایران، جایگاه صورت جلسه از حیث ارزش اثباتی است. مطابق رویه و نظر غالب دکترین، صورت جلسه ای که واجد شرایط قانونی باشد (به ویژه درج عین اظهارات در موارد مقرر و امضاء طرفین یا نمایندگان آن ها) می تواند همانند یک «سند رسمی» یا دست کم «سند عادی معتبر» در اثبات ادعاها مورد استناد قرار گیرد (امامی، 1397). به بیان دیگر، صورت جلسه نه صرفاً یک یادداشت اداری، بلکه سندی دارای آثار حقوقی و قضایی است. از همین رو، هرگونه کاستی در ثبت دقیق محتوا یا امضاء طرفین می تواند منجر به تضعیف موقعیت حقوقی اصحاب دعوا شود و حتی در برخی موارد، منجر به تضییع حق آنان گردد.
با این حال، بررسی ر
|
|
Researchers
|
(Student)، reza faani (Primary Advisor)، Roshanak Saberi Baroogh (Advisor)
|