|
Title
|
مطالعه تطبیقی انسجام ساختاری در سوره های عزائم از منظر علامه طباطبایی و دکتر محمود بستانی
|
|
Type of Research
|
Thesis
|
|
Keywords
|
تفسیر تطبیقی، تفسیر ساختاری، سور عزائم، علامه طباطبایی، تفسیر المیزان، غرض سوره
|
|
Abstract
|
مسئله انسجام درونی و ساختارمندی سوره های قرآن کریم، همواره به عنوان یکی از ابعاد اعجاز این کتاب آسمانی مورد توجه مفسران و پژوهشگران بوده است(برای نمونه، ر.ک: حوّی، 1424ق ؛ خامه گر، 1397ش). در دوران معاصر، این مسئله با ظهور رویکردهای تفسیری نوین، ابعادی تازه یافته است. در این میان، سوره های عزائم - شامل سوره های سجده، فصلت، نجم و علق - به دلیل داشتن ویژگی های منحصر به فرد محتوایی و ساختاری، زمینه مناسبی برای بررسی تطبیقی روش های تفسیری مختلف فراهم می کنند. این سوره ها، از جنبه های گوناگون ادبی، موضوعی و ساختاری شایسته بررسی عمیق تر هستند. مسئله بنیادین این پژوهش، بررسی تطبیقی دو رویکرد تفسیری متمایز در تبیین انسجام ساختاری سوره های عزائم است. از یک سو، تفسیر المیزان علامه طباطبایی با روش "تفسیر قرآن به قرآن" و با محوریت کشف "غرض واحد" هر سوره، نماینده برجسته ای از رویکرد کل نگر و محتوامحور به شمار می رود. در این نگاه، انسجام سوره ها بر اساس وحدت غایی و پیوندهای معنایی عمیق بین آیات تحلیل می شود. علامه طباطبایی در تفسیر خود می کوشد تا با کشف رابطۀ ارگانیک آیات و سوره ها، وحدت موضوعی قرآن را به نمایش گذارد(برای نمونه، ر.ک: طباطبائی، 1390ق، ج16، 244)؛ از سوی دیگر، رویکرد ساختاری دکتر محمود بستانی با تکیه بر داده های زبان شناسی و نقد ادبی، به بررسی هندسه و معماری متن قرآن می پردازد. در این روش، با تحلیل روابط درونی آیات و کشف شبکه های معنایی، به بازخوانی ساختار سوره ها اقدام می شود برای نمونه ر.ک: بستانی، 1442ق، ص 26-53). این دو رویکرد با وجود اشتراک در توجه به انسجام قرآنی، از حیث مبانی، روش و ابزار تحلیل با یکدیگر تفاوت های بنیادین دارند. پرسش اصلی این است که این دو روش چگونه می توانند انسجام ساختاری سوره های عزائم را تبیین کنند و چه نقاط اشتراک و افتراقی در تحلیل های آنان وجود دارد؟ اهمیت این پژوهش در آن است که می کوشد با مقایسه این دو روش، به درک عمیق تری از ساختار سوره های عزائم دست یابد و از این رهگذر، گامی در جهت توسعه مطالعات تطبیقی در حوزۀ روش شناسی تفسیر بردارد. همچنین، بررسی سوره های عزائم از این منظر می تواند زوایای پنهانی از نظم ساختاری قرآن را آشکار سازد و درک بهتری از چگونگی ارتباط مضامین و آیات در این سوره ها به دست دهد. این تحقیق از یک سو به تبیین مبانی
|
|
Researchers
|
(Student)، sajjad Mohammadfam (Primary Advisor)، seif ali zahedifar (Advisor)
|