|
Title
|
مطالعه تطبیقی مسئولیت ناشی از عیوب پنهانی در تولیدات در حقوق ایران و عراق
|
|
Type of Research
|
Thesis
|
|
Keywords
|
مسئولیت مدنی، قرارداد بیع، جبران خسارت، حمایت از مصرف کننده
|
|
Abstract
|
ظهور جوامع صنعتی و پیچیدگی روزافزون فرایند تولید و عرضه کالا، به طور اساسی روابط سنتی میان تولیدکنندگان، فروشندگان، و مصرف کنندگان را دگرگون ساخته است (هوشمند فیروزآبادی 1399: 172). تحول مفهومی «عیب» از معیارهای سنتی فقهی (مانند فزونی یا کاستی از اصل خلقت) به معیارهای فنی و حقوقی مدرن، مهم ترین جلوه این دگرگونی است (سیاه بیدی کرمانشاهی 1396: 145). در عصر کنونی، مصرف کنندگان معمولاً تولیدکننده اصلی را نمی شناسند و ناگزیرند به اعتبار شبکه های توزیع و تضمین های قانونی اعتماد کنند. این تحول، مسئولیت مدنی ناشی از عیب تولید را به یکی از محوری ترین و چالش برانگیزترین مباحث در حوزه حقوق خصوصی و حقوق تجارت بین الملل تبدیل کرده است (کاتوزیان و رنجبرنژاد آذری 1403: 7).
در این میان، عیوب پنهانی (Latent Defects) که در هنگام خرید و استفاده معمولی، قابل تشخیص نیستند و صرفاً در اثر کاربرد طولانی یا در پی بروز حادثه ای مشخص می شوند، از اهمیت حقوقی و اجتماعی ویژه ای برخوردارند. عیب پنهانی به آفتی اطلاق می شود که سلامت ذاتی کالای فروخته شده را مخدوش می کند و از منفعت یا ارزش آن می کاهد، در حالی که خریدار در زمان عقد از وجود آن بی خبر است (حامد 2022: 345 ). به طور خاص، عیب پنهان به نقص یا اشکالی در یک ساختار یا کالا اشاره دارد که در بازرسی عادی و معمول قابل کشف نیست و ممکن است هفته ها، ماه ها یا حتی سال ها پس از تحویل پدیدار شود (Chase, 2025: 2). توسعه محصولات جدید و پیچیده، اگرچه رفاه را برای مصرف کننده به ارمغان می آورد، اما در عین حال، به دلیل ریسک های بالقوه، ایمنی و امنیت او را تهدید می کند (میرداداشی کاری و اللهیباوی 2025: 1050). بنابراین، نظام حقوقی باید مکانیزم های حمایتی قوی و مؤثری را برای جبران زیان های جسمی و مالی ناشی از چنین عیوبی فراهم سازد (سلمانی و قسیس 2020: 9). در واقع، مسئولیت مدنی ناشی از کالاهای معیوب، به عنوان یک شکل خاص از مسئولیت مدنی، ناشی از قصور و تعدی (هرچند از نوع مفروض یا مطلق) تلقی می گردد که هدف اصلی آن، جبران خسارت وارده به زیان دیده است (میرداداشی کاری و اللهیباوی 2025: 1050).
در پاسخ به این ضرورت اجتماعی و اقتصادی، حقوق حاکم بر مسئولیت تولید، تحول عظیمی را تجربه کرده است. در ابتدا، قواعد حقوق قراردادها به عنوان منبع اصلی جبران زیان ناشی از کالای معیو
|
|
Researchers
|
(Student)، Mortaza Hajipour (Primary Advisor)، Hojjat Salimi Turkamani (Advisor)
|