مشخصات پژوهش

صفحه نخست /مروری بر آلکالوئیدهای گیاه ...
عنوان مروری بر آلکالوئیدهای گیاه دارویی خشخاش(Papaver somniferum L) و مسیرهای بیوسنتزی آن ها
نوع پژوهش مقاله چاپ شده
کلیدواژه‌ها آلکالوئیدها خشخاش کشت سلول متابولیت های ثانویه مهندسی ژنتیک
چکیده گرایش روزافزون جوامع بشری به استفاده از داروهای دارای منشأ گیاهی سبب افزایش تقاضای مواد موثره گیاهان دارویـی شـده است. علیرغم پیشرفتهای زیاد در زمینه سنتز مصنوعی مواد موثره گیاهی، هنوز هم استخراج از منابع گیاهی تنها راه دستیابی بـه بسیاری از مواد دارویی ارزشمند است. دسته اى از آلکالوئیدها مواد مخدر طبیعى هستند که به عنوان تسکین دهنده و ضددرد شناخته شده اند؛ مانند مورفین و کدئین که از خشخاش به دست می آیند، متداول ترین داروهای ضددرد هستند. در حال حاضر نیاز سالانه کشور به مورفین 30 تن است که با افزایش جمعیت این رقم نیز افزایش می یابد. 70 درصد نیاز ایران از طریق واردات کنستانتره پوسته کپسول خشخاش (CPS; Concentrated Poppy Straw)و 30 درصد نیز از شیره تریاک و غیره تأمین می شود. حدود 5000 نوع آلکالوئید در 15درصد از گیاهان متعلق بـه 150خـانواده گیاهی شناخته شده که در این بین آلکالوئیدهای تروپانی نظیر هیوسیامین، آتروپین و اسکوپولامین دارای کـاربرد گـسترده ای در پزشکی می باشند.یکی از موارد عمده مصرف آلکالوییدهای خشخاش در صنایع دارویی، استفاده از آنها در فرآورده های ضد درد می باشد. امروزه تولید صنعتی آلکالوئیدهای تروپانی از طریق تکنیک های نوینی همچون کشت سلول و بافـت گیـاهی، هیبریداسیون سوماتیکی، مهندسی متابولیک، کشت در مقیاس وسیع و تجاری سازی آن با استفاده از بیورآکتورها توجه زیادی بـه خـود جلب کرده است. این مقاله به بررسی آلکالوئیدهای خشخاش و مسیرهای بیوسنتزی آنها می پردازد که می تواند در روشن کردن مسیر آینده تحقیقات در این زمینه مفید باشد.
پژوهشگران نازیلا باقری (نفر اول)، علیرضا تاری نژاد (نفر دوم)، محمد مجیدی (نفر سوم)